Креатинин
Сипаттама
Қандағы креатинин деңгейін бүйрек қызметін бағалау үшін анықтайды. Креатинин — энергетикалық алмасуға қатысатын зат креатиннің алмасу өнімі. Креатиннің көп бөлігі қаңқа бұлшықеттерінде болады. Креатин метаболизмі барысында креатинин түзіледі, ол бүйрек арқылы шығарылады. Қалыпты жағдайда креатинин бүйрек шумақтарында еркін сүзіледі, оның қан айналымына кері сіңуі болмайды. Ал бүйрек қызметі бұзылған болса, креатинин толық шығарылмайды. Оның бір бөлігі қанға қайта сіңеді, сондықтан зат ағзада біртіндеп жиналады. Оның қандағы мөлшері біртіндеп жоғарылайды. Бүйрек неғұрлым нашар жұмыс істесе, креатинин деңгейі соғұрлым жоғары. Алайда оның мөлшері креатининнің қаншалықты тез шығарылатынына ғана емес, түзілу қарқынына да байланысты. Сондықтан қарқынды бұлшықет жұмысы, үлкен бұлшықет массасы, көп мөлшерде ет тұтыну, креатин биоқоспаларын қабылдау деңгейдің қалыпты жоғарылауына әкелуі мүмкін, ол ешқандай ауруды білдірмейді.
Қандай жағдайларда креатининге қан тапсыру керек:
Егер науқасқа бүйрек арқылы шығарылатын кез келген дәрі тағайындалса, емдеуді бастар алдында қандағы креатинин деңгейі әрқашан бағаланады. Ол жоғарылағанда дәрілер тым баяу шығарылады, бұл олардың қанда жиналуына әкеледі. Талдау нәтижелері бойынша дәрігерлер препарат дозасын азайту немесе басқа дәрілік құралдарды тағайындау туралы шешім қабылдай алады.
бүйрек ауруларының симптомдары: бел ауруы, беттегі ісінулер, артериялық қысымның жоғарылауы, зәрдегі қоспалар;
бүйрекке уытты дәрілерді қабылдау;
бұрын өткерілген бүйрек аурулары – олардың мүшелер жағдайына қалай әсер еткенін түсіну үшін;
бүйрек ауруларының қауіп факторлары: егде жас, қант диабеті, артериялық гипертензия, атеросклероз;
УЗИ-де немесе басқа зертханалық талдаулар көмегімен анықталған бүйрек зақымдануының белгілері.
Тағы
Биохимическое исследование: Креатинин. Анализ измеряет в крови концентрацию определённого вещества (фермента, белка, продукта обмена, электролита и т.п.), отражающего работу внутренних органов и состояние обмена веществ. Биохимические показатели помогают оценить функцию печени, почек, поджелудочной железы, сердца, состояние водно-солевого, белкового, углеводного и липидного обмена.
Тест используется как для скрининга здоровья, так и для диагностики и контроля лечения конкретных заболеваний.
Көрсетілімдер: кімге және қашан тапсыру керек
Профилактикалық қарау кезінде биохимиялық тексеру құрамында, ішкі ағзалардың аурулары мен зат алмасу бұзылыстары кезінде, олардың ағымын және емдеудің көтерімділігін бақылау үшін, бірқатар дәрілік препараттарды тағайындау алдында және қабылдау кезінде, тиісті шағымдар болғанда тағайындалады.
Талдауға дайындық
Қан венадан алынады. Таңертең аш қарынға (8–12 сағат ашыққаннан кейін) немесе жеңіл тамақтан 3–4 сағат өткен соң тапсырған дұрыс; су ішуге болады. Алдыңғы күні майлы тағамнан, алкогольден, қарқынды дене жүктемесі мен күйзелістен аулақ болыңыз, тапсырар алдында 10–15 минут демалыңыз. Қабылдап жүрген дәрілер мен биологиялық белсенді қоспалар туралы дәрігерге айтыңыз. Физиоемшаралардан, рентгеннен және басқа аспаптық зерттеулерден кейін бірден тапсырмаңыз.
Нәтижелерді түсіндіру
Көрсеткіштің жоғарылауы немесе төмендеуі тиісті ағзаның немесе алмасу процесінің жұмысындағы бұзылысты көрсетеді; нақты себептер зерттелетін затқа байланысты (мысалы, ағзаның зақымдануы, қабыну, тамақтанудың бұзылуы, сусыздану).
Нәтижеге тамақ қабылдау және талдау алдында ашығуды сақтау, тамақтану сипаты, ішу режимі мен гидратация, дене жүктемесі, дәрілер мен БАҚ қабылдау, алкоголь, сондай-ақ преаналитикалық факторлар (бұрауыштың ұзақтығы, гемолиз) әсер етеді. Сондықтан дұрыс дайындық маңызды; ауытқуларды кешенді түрде және қажет болғанда динамикада бағалайды.
Зерттеу нәтижелері диагноз емес — түсіндіруді емдеуші дәрігер жүргізеді.