Teofillin

Teofillin — oʻsimlik kelib chiqishli alkaloidlarning metilksantin guruhini tashkil etuvchi dori vositasi.

Preparatning taʼsir mexanizmi toʻqimalarda sAMF toʻplanishini kuchaytirish, adenozin (purin) retseptorlarini bloklash; kalsiy ionlarining hujayra membranalari orqali oʻtishini kamaytirish, silliq mushakning qisqaruvchanlik faolligini pasaytirish; bronxlar, tomirlar (asosan miya, teri va buyrak) mushaklarini boʻshashtirish; periferik vazodilatator taʼsir koʻrsatish, buyrak qon oqimini oshirish, oʻrtacha diuretik taʼsirga ega boʻlishdan iborat. Teofillin semiz hujayralar membranasini barqarorlashtiradi, allergik reaksiya mediatorlari ajralishini tormozlaydi. Preparat mukotsiliar klirensni kuchaytiradi, diafragma qisqarishini ragʻbatlantiradi, nafas olish mushaklari ishini yaxshilaydi, nafas olish markazini ragʻbatlantiradi. Nafas olish funksiyasini normallashtirib, qonning kislorod bilan toʻyinishiga va karbonat angidrid darajasining pasayishiga koʻmaklashadi; nafas olish markazlarini faollashtiradi. Teofillin gipokaliemiya holatida oʻpka ventilyatsiyasini oshiradi.

Preparat yurak faoliyatiga ragʻbatlantiruvchi taʼsir koʻrsatadi, yurak qisqarishlari kuchini va ChSSni oshiradi, koronar qon oqimini va miokardning kislorodga ehtiyojini kuchaytiradi. Qon tomirlari tonusini pasaytiradi (ayniqsa miya, teri va buyrak). Oʻpka tomirlari qarshiligini kamaytiradi, qon aylanish doirasidagi bosimga toʻsqinlik qiladi. Jigar qon oqimini oshiradi, oʻrtacha diuretik taʼsirga ega. Jigardan tashqari oʻt yoʻllarini kengaytiradi. Trombotsitlar ivishini tormozlaydi (trombotsitlar faollashuvini va PgE2a ni bostiradi), eritrotsitlarning shakl oʻzgarishlariga chidamliligini oshiradi (qonning reologik xususiyatlarini yaxshilaydi), tromb hosil boʻlishini kamaytiradi va mikrotsirkulyatsiyani normallashtiradi.

Teofillinni terapevtik dozalarda qabul qilish zardobda 10-20 mkg/l miqdoriga olib keladi. Toksik konsentratsiya 20 mkg/l dan yuqori hisoblanadi. Qondagi preparat muvozanatiga erishish uchun (koʻp martalik peroral dozalar boʻyicha) kattalarga 2 kun, bolalarga — 1-2 kun, yangi tugʻilgan chaqaloqlarga — 2–6 kun kerak. Tekshiruvni qondagi barqaror konsentratsiyaga erishilgandan keyin oʻtkazish tavsiya etiladi — teofillin bilan davolash boshlangandan yoki doza tuzatilgandan keyin 3 kun oʻtgach (tayinlangan dozada muntazam qabul qilish sharti bilan). Tahlil uchun material preparatni eritma (yoki tabletka) koʻrinishida peroral qabul qilgandan keyin 1-2 soat oʻtgach yoki teofillinni sekin ajraladigan tabletkalar bilan (kechiktirilgan ajralish shakli) qabul qilgandan keyin 4-12 soat oʻtgach yigʻiladi.

Teofillinni vena ichiga yuborganda tahlil uchun qonni yuborilgandan keyin 30 daqiqa oʻtgach olish zarur. Preparat konsentratsiyasi 10 mkg/ml dan kam boʻlsa, teofillinning qoʻshimcha dozasini kiritish zarurligini bildiradi, 20 mkg/ml dan yuqori boʻlsa esa — keyingi ukol muddatini kechiktirishni bildiradi.

Har bir bemor uchun doza va dori qabul qilish rejimini shaxsiylashtirish;
Samarali davolash uchun organizmda dorining optimal darajasini aniqlash;
Ehtimoliy nojoʻya reaksiyalarning oldini olish;
Davolashning turli bosqichlarida organizmdagi oʻzgarishlarni nazorat qilish va dozani tuzatish imkoniyati;
Terapiya jarayonida turli omillarning oʻzaro bogʻliqligini oʻrganish.

Qon venadan olinadi. Ertalab och qoringa (8–12 soat ochlikdan keyin) yoki yengil ovqatdan 3–4 soat oʻtgach topshirish maqsadga muvofiq; suv ichish mumkin. Bir kun oldin yogʻli ovqat, alkogol, jadal jismoniy yuklama va stressdan saqlaning, topshirishdan oldin 10–15 daqiqa dam oling. Qabul qilayotgan dorilar va biologik faol qoʻshimchalar haqida shifokorga xabar bering. Fizioterapiya muolajalari, rentgen va boshqa asbobiy tekshiruvlardan keyin darhol topshirmang.