Ayol bioritmi
Tavsif
Gormonal tekshiruv: Ayol bioritmi (hayz siklining 3-5 kuni). Hayz siklining erta follikulyar fazasida qon zardobida aniqlanadigan koʻrsatkichlar majmuasi — odatda gipofizning gonadotrop gormonlari (FSG, LG), prolaktin va jinsiy steroidlar (estradiol, androgenlar). Aynan siklning 3–5-kunida bu gormonlar darajalari eng barqaror va referens qiymatlar bilan taqqoslanadigan boʻladi, shuning uchun natija gipotalamus — gipofiz — tuxumdonlar oʻqining boshlangʻich holatini aks ettiradi.
Kompleks ovarial zaxira va tuxumdonlar funksiyasini baholash, giperprolaktinemiya va giperandrogeniyani aniqlash, sikl buzilishlari va bepushtlik sabablarini aniqlashtirish, shuningdek homiladorlik va YoRT dasturlarini rejalashtirishda qoʻllaniladi.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
Hayz sikli buzilishlarida (oligo-, amenoreya, nomuntazam sikl), bepushtlikda, homilani koʻtara olmaslikda, IVF va boshqa YoRT dasturlariga tayyorgarlikda, polikistoz tuxumdonlar sindromi, giperprolaktinemiya, giperandrogeniya (akne, girsutizm), ovarial zaxiraning pasayishi va tuxumdonlarning muddatidan oldin tugashiga shubha boʻlganda, shuningdek homiladorlikni rejalashtirishda tayinlanadi.
Tahlilga tayyorgarlik
Qon venadan olinadi. Ertalab och qoringa (8–12 soat ochlikdan keyin) yoki yengil ovqatdan 3–4 soat oʻtgach topshirish maqsadga muvofiq; suv ichish mumkin. Bir kun oldin yogʻli ovqat, alkogol, jadal jismoniy yuklama va stressdan saqlaning, topshirishdan oldin 10–15 daqiqa dam oling. Qabul qilayotgan dorilar va biologik faol qoʻshimchalar haqida shifokorga xabar bering. Fizioterapiya muolajalari, rentgen va boshqa asbobiy tekshiruvlardan keyin darhol topshirmang.
Natijalarni talqin qilish
Erta follikulyar fazada FSG ning oshishi (ayniqsa FSG/LG nisbati yuqori boʻlganda) ovarial zaxiraning pasayishi yoki tuxumdonlar yetishmovchiligini koʻrsatadi; past estradiolda past FSG va LG — gipotalamus-gipofiz yetishmovchiligini. LG va LG/FSG nisbatining, shuningdek androgenlarning oshishi polikistoz tuxumdonlar sindromiga xos; prolaktinning oshishi — turli genezli giperprolaktinemiyaga. Talqin kompleks koʻrsatkichlari majmui boʻyicha oʻtkaziladi.
Natijaga sikl kuni (3–5-kundan tashqari topshirish baholashni notoʻgʻri qiladi), KOK va boshqa gormonal preparatlar qabul qilish, homiladorlik va laktatsiya, stress, uyqusizlik, jismoniy yuklamalar va bir kun oldingi jinsiy aloqa (prolaktin uchun), yuqori dozadagi biotin (immunokimyoviy usullar uchun) taʼsir qiladi. Natijalarni ginekolog yoki ginekolog-endokrinolog klinik manzara va UZI maʼlumotlarini hisobga olgan holda talqin qiladi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.