Amilaza
Tavsif
Biokimyoviy tekshiruv: Siydikda amilaza. Tahlil siydikda alfa-amilaza (diastaza) faolligini oʻlchaydi. Amilaza — kraxmalni parchalovchi ferment, asosan meʼda osti bezi va soʻlak bezlarida ishlab chiqariladi; molekulasi kichik boʻlgani tufayli u buyraklarda filtrlanadi va siydik bilan chiqariladi.
Siydikda amilazaning oshishi qondagiga qaraganda uzoqroq saqlanadi, shuning uchun tekshiruv oʻtkir pankreatit va surunkali pankreatit qoʻzishini tashxislashda, ayniqsa kech murojaat qilinganda, zardob amilazasini aniqlashni toʻldiradi.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
Profilaktik koʻriklarda biokimyoviy tekshiruv tarkibida, ichki aʼzolar kasalliklari va moddalar almashinuvi buzilishlarida, ularning kechishi va davolashga chidamlilikni nazorat qilish uchun, bir qator dori vositalarini tayinlashdan oldin va qabul qilish davomida, tegishli shikoyatlarda tayinlanadi.
Tahlilga tayyorgarlik
Tashqi jinsiy aʼzolarni sinchiklab tozalagandan soʻng ertalabki siydikning oʻrta oqimi toza steril konteynerga yigʻiladi. Ayollarga hayz davrida topshirish tavsiya etilmaydi. Bir kun oldin siydikni boʻyaydigan mahsulotlar (lavlagi, sabzi), alkogol va mineral suvning ortiqcha miqdorini istisno qiling. Materialni laboratoriyaga 1–2 soat ichida yetkazing.
Natijalarni talqin qilish
Koʻrsatkichning oshishi yoki pasayishi tegishli aʼzo yoki almashinuv jarayoni ishidagi buzilishni koʻrsatadi; aniq sabablar tekshirilayotgan moddaga bogʻliq (masalan, aʼzo shikastlanishi, yalligʻlanish, ovqatlanish buzilishi, suvsizlanish).
Natijaga ovqat qabul qilish va tahlildan oldin ochlikka rioya qilish, ovqatlanish xarakteri, ichish rejimi va gidratatsiya, jismoniy yuklama, dorilar va biologik faol qoʻshimchalar qabul qilish, alkogol, shuningdek preanalitik omillar (jgut qoʻyish davomiyligi, gemoliz) taʼsir qiladi. Shu sababli toʻgʻri tayyorgarlik muhim; ogʻishlar kompleks tarzda va zarur boʻlganda dinamikada baholanadi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.