Rotavirus/Astrovirus/Norovirus/Enterovirus RNK si
Tavsif
Ichak infeksiyasi qoʻzgʻatuvchi-viruslariga PZR kasallik etiologiyasini aniqlash maqsadida oʻtkaziladi. Ichak infeksiyalariga ingichka va yoʻgʻon ichak yalligʻlanishi bilan kechadigan, diareya, koʻngil aynishi, qusish, intoksikatsiya, suvsizlanish bilan birga boradigan kasalliklar guruhi kiradi. Ichak infeksiyalarining koʻpchiligi viruslardan kelib chiqadi. Ular kamdan-kam ogʻir klinik kechishga ega boʻladi, biroq bolalar sogʻligʻi uchun alohida xavf tugʻdiradi, chunki uzoq saqlanadigan diareya suyuqlik va elektrolitlar yoʻqotilishiga olib keladi. PZR metodikasi yuqori sezgirlik va spetsifiklikka ega. Bu usul bilan qoʻzgʻatuvchining genetik materiali aniqlanadi. Ichak infeksiyasini emas, balki simptomsiz tashuvchilikni ham aniqlash mumkin, chunki virus DNK si minimal konsentratsiyada ham topilishi mumkin. Diagnostik panel doirasida quyidagi viruslarning genetik materiali aniqlanadi: Rotavirus — ichak infeksiyasining eng koʻp uchraydigan qoʻzgʻatuvchisi. U keltirib chiqaradigan kasallikni xalq orasida «ichak grippi» deb ataydi. Barcha vaksinatsiya qilinmagan bolalar ertami-kechmi rotavirus infeksiyasini boshdan kechiradi, koʻpchiligi bir necha marta kasallanadi. Astrovirus — hayotining dastlabki yillaridagi bolalarda ingichka ichakning yalligʻlanish jarayonlarini keltirib chiqaradi. Koʻp hollarda infeksiya yengil, koʻpincha simptomsiz kechadi. Ogʻir klinik kechish faqat immunotanqislikda yoki hamroh kasalliklar bilan zaiflashgan bolalarda mumkin. Noravirus — ichak infeksiyalarining eng koʻp uchraydigan qoʻzgʻatuvchilaridan biri. 2 yoshgacha boʻlgan yoshda noravirusga bu kasalliklar guruhining barcha hollarining uchdan biri toʻgʻri keladi. Odatda patologiya yengil kechadi. Immunotanqislik holatlari bor bolalarda va keksa yoshdagi odamlarda ogʻir kechish mumkin. Enterovirus — koʻngil aynishi, diareyani keltirib chiqarishi mumkin, chunki ingichka ichak hujayralarida koʻpayadi. Lekin koʻproq enterovirus infeksiyasi boshqa klinik koʻrinishlarga ega: tomoq ogʻrigʻi, tana haroratining koʻtarilishi, terida toshmalar, limfa tugunlarining kattalashishi.
Yana
Молекулярно-генетическое исследование (ПЦР): Выявление возбудителей вирусных кишечных инфекций. Метод полимеразной цепной реакции выявляет в биоматериале (кал) генетический материал (ДНК или РНК) возбудителя. Это высокочувствительный и специфичный способ прямого обнаружения инфекции, позволяющий выявить возбудителя даже при его малом количестве и на ранних стадиях, до появления антител.
ПЦР определяет именно присутствие возбудителя (а количественный вариант — его количество, вирусную нагрузку), что важно для диагностики и контроля лечения.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
diareya, qusish va ichak infeksiyasining boshqa klinik belgilari;
davolash yoki taʼlim muassasasida, yopiq bolalar jamoalarida kontakt shaxslarni tekshirish.
Yana
Назначается при подозрении на соответствующую инфекцию, для её подтверждения и уточнения возбудителя, при скрининге (в том числе бессимптомных форм), для контроля эффективности лечения и оценки вирусной/бактериальной нагрузки в динамике, при планировании беременности и обследовании половых партнёров (для урогенитальных инфекций).
Tahlilga tayyorgarlik
Najas toza bir martalik konteynerga yigʻiladi, unga siydik va hayz qoni tushmasligi kerak. Klizma, surgi dorilar, bariyli rentgen va kolonoskopiyadan keyin topshirib boʻlmaydi. Ovqatlanish odatdagidek boʻlishi kerak; zarur boʻlsa dorini toʻxtatishni shifokor bilan kelishing. Material yigʻilgan kuni laboratoriyaga yetkaziladi.
Natijalarni talqin qilish
Musbat natija qoʻzgʻatuvchining genetik materiali aniqlanganini bildiradi — infeksiya mavjudligi (tashuvchilik yoki faol jarayon); miqdoriy natija yuklamani aks ettiradi. Manfiy natija — ushbu namunada qoʻzgʻatuvchi aniqlanmagan.
Natijaga material olishning toʻgʻriligi va vaqti, tahlildan oldin antibiotiklar va virusga qarshi dorilar qabul qilinishi (yolgʻon manfiy natija berishi mumkin), namunaning ifloslanishi, urogenital namunalar uchun — sikl fazasi, yaqinda siydik chiqarish, qinni yuvish va jinsiy aloqalar taʼsir qiladi. Natija klinik manzara bilan, zarur boʻlganda serologik testlar bilan birga baholanadi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.