D-dimer
Tavsif
D-dimer – organizmda tromblar parchalanishida hosil boʻladigan modda. Agar uning qonda koʻp boʻlsa, demak tromblar ham koʻp. Bu qanday vaziyatlarda mumkin? Masalan, oʻpka arteriyasi tromboemboliyasida, DVS-sindromida (tomir ichi qon ivishida), quyi oyoq-qoʻllarning chuqur vena trombozida. D-dimer shuningdek infarkt, insult va boshqa yurak-qon tomir falokatlarida oshadi.
Koʻpincha D-dimerni oʻpka arteriyasi tizimi tromboemboliyasiga (TELA) shubha qilinganda aniqlaydi. Bu — xavfli, baʼzan oʻlimga olib keladigan kasallik boʻlib, unda oʻpka arteriyasi yoki uning mayda shoxlari tromblar bilan bekiladi. Odatda ular oyoqda hosil boʻlib, soʻngra vena devorlaridan uzilib, oʻpkaga yetadi, arteriyalarda qotib qolib, gaz almashinuvini buzadi.
D-dimer tashxisni tasdiqlash uchun emas, balki uni istisno qilish uchun ishlatiladi. TELA dan tashqari, uning yordamida quyi oyoq-qoʻllarning chuqur vena trombozini ham istisno qilish mumkin. Agar D-dimer normal boʻlsa, har qanday tromboz va tromboemboliya juda ehtimoldan yiroq, bu esa shifokorga yuzaga kelgan simptomlar manbasini boshqa joydan izlash kerakligini bildiradi.
Shu bilan birga har qanday tashxisni tasdiqlash uchun D-dimer laboratoriya koʻrsatkichi sifatida yaramaydi. Bu uning darajasi juda turli kasalliklarning nihoyatda koʻp sonida ortishi bilan bogʻliq: saraton, har qanday qon ketish, surunkali yalligʻlanish jarayonlari, oʻtkazilgan jarohatlar, operatsiyalar va h.k.
Yana
Коагулологическое исследование: D-димер. Анализ оценивает состояние системы свёртывания крови — способность крови образовывать сгусток и растворять его. Нарушения этой системы могут проявляться как повышенной кровоточивостью, так и склонностью к тромбозам.
Показатель используется для оценки риска кровотечений и тромбозов, диагностики нарушений свёртывания и контроля терапии препаратами, влияющими на свёртываемость.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
Operatsiyalar va invaziv aralashuvlar oldidan, qon ketishga (koʻkarishlar, qon ketishlar) yoki trombozlarga moyillikda, antikoagulyantlar bilan davolashni nazorat qilish uchun, jigar kasalliklarida, homiladorlik va homila tushishida, ivishning irsiy va orttirilgan buzilishlariga shubha qilinganda, koagulogramma tarkibida tayinlanadi.
Tahlilga tayyorgarlik
Qon venadan olinadi. Ertalab och qoringa (8–12 soat ochlikdan keyin) yoki yengil ovqatdan 3–4 soat oʻtgach topshirish maqsadga muvofiq; suv ichish mumkin. Bir kun oldin yogʻli ovqat, alkogol, jadal jismoniy yuklama va stressdan saqlaning, topshirishdan oldin 10–15 daqiqa dam oling. Qabul qilayotgan dorilar va biologik faol qoʻshimchalar haqida shifokorga xabar bering. Fizioterapiya muolajalari, rentgen va boshqa asbobiy tekshiruvlardan keyin darhol topshirmang.
Natijalarni talqin qilish
Koʻrsatkich ogʻishlari ivish jarayonining u yoki bu boʻgʻini buzilganidan darak beradi: ivish vaqtining uzayishi va omillar pasayishi — qon ketishga moyillikdan, bir qator koʻrsatkichlar oshishi — tromb hosil boʻlishiga moyillikdan. Aniq izohlash koʻrsatkichga bogʻliq.
Natijaga antikoagulyantlar va ivishga taʼsir qiluvchi boshqa dorilar qabul qilinishi, homiladorlik va gormonlar qabul qilinishi, jigar kasalliklari, shuningdek preanalitik omillar — probirkani toʻldirish va sitrat bilan nisbatning toʻgʻriligi, gemoliz, yetkazib berish muddatlari sezilarli taʼsir qiladi. Shubhali natijalar material olish texnikasiga rioya qilgan holda qayta topshiriladi va koagulogrammaning boshqa koʻrsatkichlari bilan birga baholanadi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.