AsAT (AST, aspartataminotransferaza, AST, SGOT)
Tavsif
Aspartataminotransferaza — aminokislotalar almashinuvida ishtirok etadigan jigar fermenti. Laboratoriya koʻrsatkichi sifatida u jigar shikastlanishi markeri hisoblanadi. AST eng koʻp gepatotsitlarda boʻladi. Ular shikastlanganda yoki yalligʻlanganda, bu hujayra membranasi oʻtkazuvchanligining ortishi bilan kechadi, ferment qonga tushadi, bu esa uning konsentratsiyasi bir necha marta, baʼzan esa – bir necha oʻn marta ortishiga olib keladi. Odatda AST jigar shikastlanishini boshqa aʼzolar kasalliklaridan farqlash uchun ALT bilan birga aniqlanadi. Aspartataminotransferaza gepatobiliar patologiyani tashxislash uchun kamroq spetsifiklikka ega. Bu ferment boshqa aʼzolarda ham koʻp miqdorda boʻlishi bilan bogʻliq: yurak mushagida, meʼda osti bezida, buyraklarda, skelet mushaklarida, taloqda. ALT va AST ni birgalikda aniqlash patologiya ogʻirligini aniqroq baholash imkonini beradi. Shifokorlar de Ritis koeffitsiyentini — AST ning ALT ga nisbatini aniqlaydilar. Meʼyorda u 0,6 dan 0,8 gacha boʻlishi kerak. Odatda koeffitsiyent jigarning surunkali kasalliklarida pasayadi va oʻtkir kasalliklarda oshadi. Bu koʻrsatkich qanchalik yuqori boʻlsa, kasallik shunchalik ogʻir kechadi va prognoz shunchalik yomon.
Yana
Биохимическое исследование: Аспартатаминотрансфераза (АСТ). Анализ измеряет в крови концентрацию определённого вещества (фермента, белка, продукта обмена, электролита и т.п.), отражающего работу внутренних органов и состояние обмена веществ. Биохимические показатели помогают оценить функцию печени, почек, поджелудочной железы, сердца, состояние водно-солевого, белкового, углеводного и липидного обмена.
Тест используется как для скрининга здоровья, так и для диагностики и контроля лечения конкретных заболеваний.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
jigar kasalliklari simptomlari;
jigar shikastlanishining laboratoriya belgilari;
jigar kasalliklari terapiyasini monitoring qilish;
gepatotoksik preparatlarni qabul qilgandan keyin jigar holatini baholash;
yurak-qon tomir kasalliklarining differensial tashxisi.
jigar yalligʻlanishi;
jigarning alkogolsiz yogʻli kasalligi;
alkogolizm;
jigar saratoni;
jigarning metastatik shikastlanishi;
xolestaz;
skelet mushaklari kasalliklari;
miokard infarkti;
sepsis;
ogʻir kuyishlar;
oʻtkir pankreatit;
insult;
buyrak infarkti.
B6 gipovitaminozi;
ogʻir jigar yetishmovchiligi;
gemodializ.
Yana
Назначается в составе биохимического обследования при профилактических осмотрах, при заболеваниях внутренних органов и нарушениях обмена веществ, для контроля их течения и переносимости лечения, перед назначением и во время приёма ряда лекарственных препаратов, при соответствующих жалобах.
Tahlilga tayyorgarlik
Qon venadan olinadi. Ertalab och qoringa (8–12 soat ochlikdan keyin) yoki yengil ovqatdan 3–4 soat oʻtgach topshirish maqsadga muvofiq; suv ichish mumkin. Bir kun oldin yogʻli ovqat, alkogol, jadal jismoniy yuklama va stressdan saqlaning, topshirishdan oldin 10–15 daqiqa dam oling. Qabul qilayotgan dorilar va biologik faol qoʻshimchalar haqida shifokorga xabar bering. Fizioterapiya muolajalari, rentgen va boshqa asbobiy tekshiruvlardan keyin darhol topshirmang.
Natijalarni talqin qilish
Koʻrsatkichning oshishi yoki pasayishi tegishli aʼzo yoki almashinuv jarayoni ishidagi buzilishni koʻrsatadi; aniq sabablar tekshirilayotgan moddaga bogʻliq (masalan, aʼzo shikastlanishi, yalligʻlanish, ovqatlanish buzilishi, suvsizlanish).
Natijaga ovqat qabul qilish va tahlildan oldin ochlikka rioya qilish, ovqatlanish xarakteri, ichish rejimi va gidratatsiya, jismoniy yuklama, dorilar va biologik faol qoʻshimchalar qabul qilish, alkogol, shuningdek preanalitik omillar (jgut qoʻyish davomiyligi, gemoliz) taʼsir qiladi. Shu sababli toʻgʻri tayyorgarlik muhim; ogʻishlar kompleks tarzda va zarur boʻlganda dinamikada baholanadi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.