AsAT (AST, aspartataminotransferaza, AST, SGOT) (CITO)
Tavsif
Aspartataminotransferaza — aminokislotalar almashinuvida ishtirok etadigan jigar fermenti. Laboratoriya koʻrsatkichi sifatida u jigar shikastlanishi markeri hisoblanadi. AST eng koʻp gepatotsitlarda boʻladi. Ular shikastlanganda yoki yalligʻlanganda, bu hujayra membranasi oʻtkazuvchanligining ortishi bilan kechadi, ferment qonga tushadi, bu esa uning konsentratsiyasi bir necha marta, baʼzan esa – bir necha oʻn marta ortishiga olib keladi. Odatda AST jigar shikastlanishini boshqa aʼzolar kasalliklaridan farqlash uchun ALT bilan birga aniqlanadi. Aspartataminotransferaza gepatobiliar patologiyani tashxislash uchun kamroq spetsifiklikka ega. Bu ferment boshqa aʼzolarda ham koʻp miqdorda boʻlishi bilan bogʻliq: yurak mushagida, meʼda osti bezida, buyraklarda, skelet mushaklarida, taloqda. ALT va AST ni birgalikda aniqlash patologiya ogʻirligini aniqroq baholash imkonini beradi. Shifokorlar de Ritis koeffitsiyentini — AST ning ALT ga nisbatini aniqlaydilar. Meʼyorda u 0,6 dan 0,8 gacha boʻlishi kerak. Odatda koeffitsiyent jigarning surunkali kasalliklarida pasayadi va oʻtkir kasalliklarda oshadi. Bu koʻrsatkich qanchalik yuqori boʻlsa, kasallik shunchalik ogʻir kechadi va prognoz shunchalik yomon.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
jigar kasalliklari simptomlari;
jigar shikastlanishining laboratoriya belgilari;
jigar kasalliklari terapiyasini monitoring qilish;
gepatotoksik preparatlarni qabul qilgandan keyin jigar holatini baholash;
yurak-qon tomir kasalliklarining differensial tashxisi.
jigar yalligʻlanishi;
jigarning alkogolsiz yogʻli kasalligi;
alkogolizm;
jigar saratoni;
jigarning metastatik shikastlanishi;
xolestaz;
skelet mushaklari kasalliklari;
miokard infarkti;
sepsis;
ogʻir kuyishlar;
oʻtkir pankreatit;
insult;
buyrak infarkti.
B6 gipovitaminozi;
ogʻir jigar yetishmovchiligi;
gemodializ.