Pankreatik elastaza
Tavsif
Najasdagi pankreatik elastaza (elastaza-1) — najasga oʻzgarmagan holda yetib boradigan meʼda osti bezi fermenti. Uning konsentratsiyasi meʼda osti bezining ekzokrin (ferment) funksiyasini — hazm fermentlarini ishlab chiqarish qobiliyatini bevosita aks ettiradi.
Bu meʼda osti bezining tashqi sekretor yetishmovchiligini aniqlash uchun ishonchli noinvaziv test; ferment preparatlarini qabul qilish natijaga taʼsir qilmaydi.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
Meʼda osti bezi yetishmovchiligiga shubha boʻlganda tayinlanadi: surunkali pankreatit, mukovistsidoz, bezga oʻtkazilgan operatsiyalardan keyin, diabetda, hazm buzilishi alomatlarida (yogʻli koʻp najas, dam boʻlish, ozish, vitaminlar taqchilligi), bolalarda vazn yomon toʻplanganda.
Tahlilga tayyorgarlik
Maxsus parhez talab qilinmaydi, ferment preparatlarini bekor qilish shart emas (natijaga taʼsir qilmaydi). Najas siydik aralashmagan toza konteynerga yigʻiladi; suyuq najas suyultirilish hisobiga natijani pasaytirishi mumkin. Material laboratoriya talablariga muvofiq yetkaziladi.
Natijalarni talqin qilish
Elastazaning pasayishi surunkali pankreatitda, mukovistsidozda, oʻsmalarda, operatsiyalardan keyin meʼda osti bezining tashqi sekretor yetishmovchiligini (oʻrtacha yoki yaqqol) koʻrsatadi. Normal qiymatlar — funksiyaning saqlanishi.
Suyuq najasda (suyulish) yolgʻon pasaytirilgan qiymatlar boʻlishi mumkin. Materialni notoʻgʻri yigʻish va saqlash taʼsir qiladi. Shubhali qiymatlarda test shakllangan najasda takrorlanadi va klinika hamda koprogramma bilan birga baholanadi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.