Нажаснинг умумий таҳлили (копрограмма)
Тавсиф
Умумий нажас таҳлили (копрограмма) — нажаснинг физик, кимёвий хоссалари ва микроскопиясини ўрганиш. Консистенсия, ранг, ҳид, pH, яширин қон, шилимшиқ, ҳазм бўлмаган овқат қолдиқлари (мушак толалари, ёғлар, крахмал, клетчатка) баҳоланади, микроскопик тарзда эса — ҳужайралар, кристаллар, гелминт тухумлари, содда ҳайвонлар, яллиғланиш элементлари.
Копрограмма бутун ошқозон-ичак йўлининг ишини акс эттиради: овқатнинг ҳазм бўлиши ва сўрилиши сифатини, ошқозон, меъда ости бези, жигар, ўт йўллари ва ичак ҳолатини.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
Дам бўлиш, қорин оғриғи, беқарор нажас (диарея, қабзият), нажас ранги ва характерининг ўзгариши, кўнгил айниши, вазн пасайишида тайинланади. Меъда, меъда ости бези, жигар, ичак касалликларида, сўрилиш бузилишида, даволашни назорат қилиш учун ва касбий текширувда кўрсатилган.
Таҳлилга тайёргарлик
2–3 кун олдин (шифокор билан келишилган ҳолда) сурги дорилар, ферментлар, сорбентлар, темир ва висмут препаратлари, ректал шамлар бекор қилинади. Клизма, барийли рентген, колоноскопиядан кейин топшириб бўлмайди. Овқатланиш одатдагидек. Нажас сийдик ва ҳайз қони аралашмаган тоза контейнерга йиғилади ва йиғилган куни етказилади.
Натижаларни талқин қилиш
Ҳазм бўлмаган мушак толалари, ёғ (стеаторея), крахмал ва клетчатка меъда ости бези ферментлари етишмовчилигини, ўт ажралиши бузилишини ёки тезлашган транзитни кўрсатади. Шилимшиқ, лейкоцитлар ва эритроцитлар — ичак яллиғланишини. Яширин қон қон кетишни истисно қилишни талаб қилади. Гелминт тухумлари ва содда ҳайвонлар — паразитозни.
Натижага овқатланиш характери (гўшт, ёғ, ўсимлик овқати ортиқчалиги), ферментларни, антибиотикларни, сурги дориларни, темир препаратларини қабул қилиш, яқиндаги ичак текширувлари, нотўғри йиғиш ва сақлаш таъсир қилади. Бир марталик оғишлар кўпинча одатдаги парҳезда қайта топширилади.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.