Муайянкунии ҳассосияти ретсептори витамини D
Тавсиф
Муоинаи молекулавию генетикӣ: муайянкунии ҳассосияти генетикии ретсептори витамини D. Дар ДНК-и бемор аз хуни варид полиморфизмҳои гени VDR муайян карда мешаванд, ки ретсептори ядроиро рамзгузорӣ мекунад — ретсепторе, ки тавассути он шакли фаъоли витамини D (калситриол) азхудкунии калсийро дар рӯда, ремоделсозии бофтаи устухон ва як қатор равандҳои дигарро танзим мекунад. Генотип дар тӯли ҳаёт тағйир намеёбад, таҳқиқ як маротиба иҷро мешавад.
Баъзе вариантҳои гени VDR бо самаранокии пастшудаи ретсептор алоқаманданд: ҳангоми интиқолдиҳии онҳо зичии минералии бофтаи устухон пасттар, хатари остеопороз ва шикастагиҳо баландтар аст ва вокуниш ба қабули доруҳои витамини D метавонад заифтар бошад. Натиҷа таъминоти ҷории витамини D-ро инъикос намекунад (барои ин 25-OH витамини D-ро дар хун муайян мекунанд), балки ба баҳодиҳии майл ва инфиродӣ гардонидани пешгирӣ кӯмак мекунад.
Нишондодҳо: ба кӣ ва кай супоридан
Барои баҳодиҳии майли генетикӣ ба остеопения ва остеопороз, ҳангоми шикастагиҳо аз осеби ночиз, пастшавии зичии минералии бофтаи устухон дар синни ҷавонӣ, ҳангоми боқӣ мондани сатҳи пасти 25-OH витамини D ё самараи нокифоя дар заминаи қабули мувофиқи доруҳои витамини D, ҳангоми анамнези вазнини оилавии остеопороз, инчунин барои интихоби инфиродии пешгирии норасоии витамини D ва калсий тавсия дода мешавад.
Омодагӣ ба таҳлил
Хун аз раг гирифта мешавад. Беҳтар аст субҳ бо меъдаи холӣ (пас аз 8–12 соат гуруснагӣ) ё 3–4 соат пас аз хӯроки сабук супорида шавад; нӯшидани об мумкин аст. Рӯзи пеш аз хӯроки серравған, машрубот, машқи вазнин ва фишори асаб худдорӣ кунед, пеш аз супоридан 10–15 дақиқа истироҳат кунед. Дар бораи доруҳо ва иловаҳои фаъоли биологие, ки қабул мекунед, ба духтур хабар диҳед. Фавран пас аз физиотерапия, рентген ва дигар таҳқиқоти асбобӣ насупоред.
Тафсири натиҷаҳо
Ошкор шудани аллелҳои номусоиди гени VDR (махсусан дар ҳолати гомозиготӣ) ба пастшавии фаъолнокии функсионалии ретсептори витамини D, майли баландшуда ба пастшавии зичии минералии бофтаи устухон ва эҳтиёҷи эҳтимолӣ ба вояҳои баландтари витамини D ва калсий таҳти назорати сатҳи 25-OH витамини D ишора мекунад; генотипи мусоид ба ҳассосияти муқаррарии ретсептор мувофиқат мекунад. Полиморфизмҳо танҳо майлро бо саҳми мӯътадил дар хатар муайян мекунанд: остеопороз ва норасоии витамини D инчунин аз ғизо, инсолятсия, ҳолати гормоналӣ, тарзи ҳаёт ва генҳои дигар вобастаанд.
Натиҷаи тести генетикӣ устувор аст ва аз қабули витамини D, калсий, мавсим ва парҳез вобаста нест; пас аз хунгузаронии ҷузъҳои ҳуҷайравии хун ва трансплантатсияи мағзи устухон хун метавонад генотипи донорро инъикос кунад. Натиҷаро духтур (эндокринолог, ревматолог, генетик) якҷоя бо сатҳи 25-OH витамини D ва маълумоти денситометрия баҳо медиҳад.
Натиҷаҳои таҳқиқот ташхис нестанд — тафсирро духтури муолиҷакунанда мегузаронад.