Муайянкунии миқдори моддаҳои нашъадор дар пешоб (амфетамин ва ҳосилаҳои он) (усули иммунохроматографӣ)
Тавсиф
Амфетаминҳо — ин гурӯҳи моддаҳои синтетикии нашъаоваранд, ки аналогҳои фармакологии гормонҳои адреналин ва норадреналин мебошанд ва ба системаи марказии асаб таъсири қавии ҳавасмандкунанда доранд. Таъсири амфетаминҳо бо фаъолшавии интиқоли адренергӣ, зиёдшавии ҷудошавии норадреналин ва дофамин, инчунин бо боздории азхудкунии баръакси ин нейромедиаторҳо ва ҳавасмандкунии адренорецепторҳои канорӣ алоқаманд аст.
Ин моддаҳо аз монеаи гематоэнсефалӣ ба осонӣ мегузаранд ва ба мағзи сар таъсири пурзӯр расонида, тангшавии рагҳо, баландшавии фишор, пурзӯршавии кашишхӯрии дил, васеъшавии гавҳараки чашм ва арақкунии барзиёдро ба вуҷуд меоранд. Таъсири онҳо ба воя ва самаранокии дору вобаста хоҳад буд.
Вобастагии психологӣ ба амфетаминҳо хеле зуд инкишоф меёбад, синдроми қатъкунӣ бошад дар давоми 9 соат — 4 шабонарӯз пас аз қатъи истеъмол зоҳир мешавад ва метавонад то якчанд ҳафта давом кунад. Ошкоршавии мусбати амфетаминҳо дар таҳлил истеъмоли онҳоро дар давоми 8–12 соати гузашта тасдиқ мекунад.
Истеъмоли амфетаминҳо хатарнок аст ва метавонад барои саломатӣ оқибатҳои ҷиддӣ дошта бошад, бинобар ин дарк кардани амалҳои худ ва пайгирии ҳолати худ муҳим аст.
Боз
Определение концентрации лекарственного/токсического вещества: Анализ мочи на содержание группы наркотических веществ (амфетамин и его производные). Анализ измеряет содержание препарата (или токсического соединения) в биоматериале. Для многих лекарств с узким терапевтическим диапазоном (например, противоэпилептических, иммуносупрессивных, сердечных) важно поддерживать концентрацию в определённых пределах — слишком низкая неэффективна, слишком высокая токсична. Это называется терапевтическим лекарственным мониторингом.
В токсикологическом контексте тот же принцип используют для выявления и оценки отравлений веществами и контроля их выведения.
Нишондодҳо: ба кӣ ва кай супоридан
Ҳангоми шубҳа ба истеъмоли психостимуляторҳо (ҳаяҷон, бехобӣ, васеъшавии гавҳараки чашм, тахикардия, баландшавии фишор, камшавии вазни бадан, тағйири рафтор), ҳангоми заҳролудшавии шадид бо моддаи номаълум, барои назорати парҳез аз истеъмол ҳангоми табобати вобастагӣ, ҳангоми муоинаҳои тиббӣ, инчунин бо хоҳиши бемор ё намояндагони қонунии ноболиғ таъин карда мешавад.
Боз
Назначается для подбора и контроля дозы препарата с узким терапевтическим окном, при признаках недостаточной эффективности или токсичности лечения, при нарушении функции печени и почек (влияющих на выведение), при подозрении на передозировку или отравление, а также для контроля приверженности лечению. В токсикологии — при подозрении на употребление или отравление соответствующим веществом.
Омодагӣ ба таҳлил
Барои ошкор кардани амфетамин ва ҳосилаҳои он (метамфетамин, МДМА ва ғ.) ҳиссаи яккаратаи пешоб на камтар аз 30 мл дар ҳар вақти шабонарӯз супорида мешавад; ҷамъоварӣ зери назорати корманди лаборатория, бе илова кардани чизе ба пешоб гузаронида мешавад. Гуруснагӣ лозим нест; 2–3 соат пеш аз ҷамъоварӣ аз нӯшидани барзиёд худдорӣ кунед, то пешоб обдор набошад. Амфетаминҳо одатан дар давоми 2–4 шабонарӯз пас аз истеъмол дар пешоб ошкор мешаванд (ҳангоми истеъмоли мунтазам — дарозтар), бинобар ин пешобро ҳарчи наздиктар ба давраи мавриди назар супоридан лозим аст. Дар роҳхат ҳатман ҳамаи доруҳоро дар 2 ҳафтаи охир нишон диҳед: қатраҳои рагтангкунанда ва воситаҳо аз шамолхӯрӣ бо эфедрин, псевдоэфедрин ё фенилэфрин, селегилин, доруҳо барои табобати СДВГ, баъзе антидепрессантҳо ва нейролептикҳо (тразодон, хлорпромазин), лабеталол, ранитидин — онҳо метавонанд вокуниши бардурӯғи мусбат диҳанд.
Тафсири натиҷаҳо
Натиҷаи мусбат ба мавҷудияти амфетамин ва/ё ҳосилаҳои он дар пешоб аз сатҳи остона баландтар ишора мекунад ва аз истеъмоли онҳо дар якчанд шабонарӯзи қаблӣ шаҳодат медиҳад; консентратсия дар пешоб имкон намедиҳад дар бораи воя ва дараҷаи мастӣ хулоса бароварда шавад. Натиҷаи манфӣ истеъмолро берун аз равзанаи ошкоркунӣ ё дар вояҳои кам истисно намекунад.
Вокунишҳои бардурӯғи мусбат ҳангоми таҳқиқи иммунохимиявӣ дар заминаи қабули эфедрин, псевдоэфедрин, фенилэфрин, селегилин, доруҳо барои табобати СДВГ, баъзе антидепрессантҳо ва нейролептикҳо, лабеталол, ранитидин имконпазиранд; ба натиҷа инчунин обшавӣ ва қалбакисозии намуна таъсир мерасонанд. Натиҷаи мусбатро духтур (нарколог, токсиколог) бо назардошти маълумот дар бораи доруҳои қабулшаванда ва таҳқиқи тасдиқкунанда баҳо медиҳад.
Натиҷаҳои таҳқиқот ташхис нестанд — тафсирро духтури муолиҷакунанда мегузаронад.