Зәрдегі нақты есірткі, психотроптық және күшті әсер ететін заттарды растайтын талдау. ГХ-МС әдісі. Сапалық талдау
Сипаттама
Химиялық-токсикологиялық зерттеу: есірткі құралдарына, психотроптық және күшті әсер ететін заттарға — опиаттар және синтетикалық опиоидтар (героин, морфин, кодеин, метадон, трамадол), амфетамин және оның туындылары (метамфетамин, МДМА), кокаин, каннабиноидтар, барбитураттар, бензодиазепиндер және басқа дәрілік және психобелсенді қосылыстар — газдық хромато-масс-спектрометрия (ГХ-МС) әдісімен зәрді растаушы сапалық талдау. ГХ-МС әр затты және оның метаболиттерін ұстап тұру уақыты мен масс-спектрі бойынша сәйкестендіреді.
Әдіс алдын ала иммунохимиялық тесттердің нәтижелерін растау үшін референстік болып табылады: ол жалған оң айқаспалы реакцияларды жоққа шығарады, нақты затты анықтауға және препаратты емдік қабылдауды есірткі құралын тұтынудан ажыратуға мүмкіндік береді. Нәтижелер, соның ішінде, медициналық куәландыру кезінде пайдаланылады.
Көрсетілімдер: кімге және қашан тапсыру керек
Есірткі және психотроптық заттарға алдын ала (скринингтік) зерттеудің оң нәтижесін растау үшін, нақты затты анықтау қажет болғанда, мастық күйіне медициналық куәландыру кезінде, белгісіз затпен улану кезінде, топтық тесттермен анықталмайтын заттарды тұтынуға күдік болғанда, сондай-ақ тәуелділікті емдеу кезінде тыйылуды бақылау үшін тағайындалады.
Талдауға дайындық
Растаушы хромато-масс-спектрометриялық талдау үшін тәуліктің кез келген уақытында көлемі кемінде 50 мл бір реттік зәр порциясы тапсырылады; жинау зертханада қызметкердің бақылауымен жүргізіледі, контейнер бірден тығыз жабылып, пациенттің қатысуымен таңбаланады. Ашығу қажет емес; жинаудан 2–3 сағат бұрын әдеттегіден көп ішпеңіз — сұйылтылған зәр сезімталдықты төмендетеді. Зерттеу, әдетте, оң скринингтен кейін жүргізіледі, сондықтан зәрді сол күні немесе мүмкіндігінше тез тапсырған жөн (заттардың көпшілігі 1–4 тәулікте шығарылады). Жолдамада соңғы 2 аптадағы барлық дәрілік препараттарды (ұйықтататын дәрілер, транквилизаторлар, антидепрессанттар, нейролептиктер, ауырсынуды басатын, соның ішінде құрамында кодеин барлар, жөтелге қарсы, корвалол/валокордин) дозаларымен және соңғы қабылдау күнімен егжей-тегжейлі тізіп жазыңыз: әдіс нақты заттарды анықтайды, ал оларды емдік мақсатта қабылдау түсіндіру кезінде ескеріледі.
Нәтижелерді түсіндіру
Затты немесе оның спецификалық метаболитін ГХ-МС әдісімен анықтау оның зәрмен шығарылу мерзіміне сәйкес кезеңде (заттардың көпшілігі үшін — 1–4 тәулік, кейбіреулерін жүйелі тұтынғанда — ұзағырақ) ағзаға түскенін растайды; сапалық талдау доза мен мастық дәрежесін көрсетпейді. Егер скринингте оң нәтиже алынып, ал ГХ-МС затты растамаса, скринингтік нәтиже жалған оң деп бағаланады. Теріс нәтиже анықтау терезесінен тыс тұтынуды жоққа шығармайды.
Нәтижеге тұтынғаннан бергі уақыт, сынаманың сұйылуы мен бұрмалануы, сондай-ақ анықталатын заттары бар немесе ортақ метаболиттер түзетін дәрілік препараттарды қабылдау (кодеині бар құралдар, корвалол мен валокордин, бензодиазепиндер, трамадол және т.б.) әсер етеді, сондықтан қабылданатын дәрілер туралы мәліметтер міндетті. Қорытындыны дәрігер — сот-медициналық сарапшы немесе клиникалық зертханалық диагностика дәрігері ресімдейді, клиникалық бағалауды нарколог жүргізеді.
Зерттеу нәтижелері диагноз емес — түсіндіруді емдеуші дәрігер жүргізеді.