Коды Н102-5

Зәрдегі есірткі заттарының мөлшерін анықтау (барбитураттар) (иммунохроматографиялық әдіс)

Биоматериалзәр
Орындау мерзімі3–5 дн
Үйге шығумүмкін

Сипаттама

Барбитураттар — орталық жүйке жүйесінің қызметін баяулататын, барбитур қышқылына негізделген дәрілер. Олар жүйкені бақылау, ұйқысыздық пен құрысулармен күресу құралы ретінде қолданылады. Ұзақ қолданғанда толеранттылық қалыптасады, ал шамадан тыс тұтыну немесе қабылдауды кенеттен тоқтату өмірге қауіп төндіреді.

Ішке қабылдағаннан кейін барбитураттар жіңішке ішектен сіңіріліп, қан ағымына енеді, ақуыздармен байланысады және бауырда метаболизмге ұшырайды. Бұл препараттар қоздырушы нейромедиатор — ацетилхолинді бөгейді, сонымен бір мезгілде ГАМК синтезін ынталандырып, оның тежеуші қасиеттерін күшейтеді. Тәуелділік дамығанда холинергиялық қызмет артады, ал ГАМК синтезі мен оның байланысуы азаяды.

Барбитураттар ОЖЖ-ге тежеуші әсер етеді, бұл ауырсынуды басатын, эйфориялық, седативтік, анксиолитикалық және құрысуға қарсы әсерлерде көрінеді. Олар ауырсынуды басатын препараттардың әсерін күшейтеді, ал уытты дозаларда тыныс алуды және жүрек-қантамыр жүйесін тежейді. Дозадан асып кеткенде сананың бұзылыстары байқалуы мүмкін: терең естен тану, сопор және кома.

Тәуелділіктің қалыптасу жылдамдығы дозаға, қолдану жиілігіне және енгізу тәсіліне байланысты. Жартылай ыдырау кезеңі мен әсер ету ұзақтығына сәйкес барбитураттардың үш тобы бар: қысқа әсерлі (3–8 сағат) — тиопентал (пентотал) және гексобарбитал (гексонал); орташа әсерлі — әсер ету кезеңі 8–42 сағат амобарбитал-натрий (амитал-натрий, барбамил), әсері 14–48 сағат пентобарбитал-натрий (этаминал-натрий, нембутал); ұзақ әсерлі (24–140 сағат) — фенобарбитал (люминал) және веронал.

Биологиялық сұйықтықтардағы барбитураттар мөлшерінің сандық талдауы бұл заттарды қолдануды растауға немесе жоққа шығаруға және олардың ағзадағы қалдық мөлшерін бағалауға мүмкіндік береді. Бұл әдіс барбитураттармен емдеуді мониторингілеу үшін қолданылуы мүмкін.

Тағы

Определение концентрации лекарственного/токсического вещества: Анализ мочи на содержание группы наркотических веществ (барбитураты). Анализ измеряет содержание препарата (или токсического соединения) в биоматериале. Для многих лекарств с узким терапевтическим диапазоном (например, противоэпилептических, иммуносупрессивных, сердечных) важно поддерживать концентрацию в определённых пределах — слишком низкая неэффективна, слишком высокая токсична. Это называется терапевтическим лекарственным мониторингом.

В токсикологическом контексте тот же принцип используют для выявления и оценки отравлений веществами и контроля их выведения.

Көрсетілімдер: кімге және қашан тапсыру керек

Барбитураттарды тұтынуға немесе олармен улануға күдік болғанда (ұйқышылдық, тежелу, қозғалыс үйлесімінің бұзылуы, анық емес сөйлеу, сананың және тыныс алудың тежелуі), себебі белгісіз коматозды күйлер кезінде, тәуелділікті емдеу кезінде тыйылуды бақылау үшін, медициналық тексерулер кезінде, сондай-ақ пациенттің немесе кәмелетке толмағанның заңды өкілдерінің қалауы бойынша тағайындалады.

Тағы

Назначается для подбора и контроля дозы препарата с узким терапевтическим окном, при признаках недостаточной эффективности или токсичности лечения, при нарушении функции печени и почек (влияющих на выведение), при подозрении на передозировку или отравление, а также для контроля приверженности лечению. В токсикологии — при подозрении на употребление или отравление соответствующим веществом.

Талдауға дайындық

Барбитураттарды анықтау үшін тәуліктің кез келген уақытында кемінде 30 мл бір реттік зәр порциясы тапсырылады; жинау зертхана қызметкерінің бақылауымен орындалады. Арнайы диета мен ашығу қажет емес, жинаудан 2–3 сағат бұрын артық ішу жөн емес. Қысқа әсер ететін барбитураттар зәрде 1–3 тәулік, фенобарбитал — 2–3 аптаға дейін анықталады. Маңызды: фенобарбитал кеңінен қолданылатын рецептісіз құралдардың (корвалол, валокордин, валосердин), сондай-ақ эпилепсияға қарсы препараттардың (фенобарбитал, бензонал, примидон) құрамына кіреді — соңғы 3 аптадағы оларды қабылдауды дозасымен және соңғы қабылдау күнімен міндетті түрде көрсетіңіз, тағайындалған емдеуді өз бетіңізше тоқтатуға болмайды.

Нәтижелерді түсіндіру

Оң нәтиже зәрде барбитураттардың шекті деңгейден жоғары болуын көрсетеді және олардың ағзаға түскенін білдіреді; ол медициналық емес тұтынумен де, фенобарбиталы бар препараттарды (корвалол, валокордин, эпилепсияға қарсы құралдар) емдік мақсатта қабылдаумен де байланысты болуы мүмкін. Теріс нәтиже анықтау терезесінен тыс немесе аз дозаларда тұтынуды жоққа шығармайды.

Нәтижеге қабылдағаннан бергі мерзім, қабылдау дозасы мен ұзақтығы (фенобарбитал жинақталады), сынаманың сұйылуы мен бұрмалануы әсер етеді. Нақты барбитуратты сәйкестендіру және емдік қабылдаудан ажырату үшін хромато-масс-спектрометрия жүргізеді. Нәтижені дәрігер (нарколог, токсиколог) қабылданатын дәрілер туралы мәліметтерді ескере отырып бағалайды.

Зерттеу нәтижелері диагноз емес — түсіндіруді емдеуші дәрігер жүргізеді.

Кері қоңырау

Жұмыс уақытында қайта қоңырау шалып, талдауларды таңдауға көмектесеміз.