Зәрдегі есірткі заттарының мөлшерін анықтау (кокаин) (иммунохроматографиялық әдіс)
Сипаттама
Кокаин - бұл оңтүстікамерикалық Erythroxylon coca өсімдігінің жапырақтарында болатын алкалоид. Медициналық тәжірибеде кокаин гидрохлориді (Cocaini hydrochloridum) қолданылады. Оның негізгі әсері сезімтал жүйке ұштарының қозғыштығын басуда және жүйкелер бойымен қозудың берілуін баяулатуда. Әсер еткенде эйфория, қозу, содан кейін орталық жүйке жүйесінің депрессиясы пайда болады. Кокаинді ұзақ қолдану жүйке жүйесінің, асқазан-ішек жолының, жүрек-қантамыр жүйесінің және тыныс алудың жұмысында бұзылыстар тудырады. Препарат ағзаға мұрын арқылы, ингаляция кезінде немесе көктамыр ішіне енгізгенде түсуі мүмкін. Кокаинді тұрақты қолдану тәуелділіктің (кокаинизм) дамуына әкелуі мүмкін. Жоғары уыттылығына байланысты кокаин қазір шектеулі қолданылады. Қабылдағаннан кейін кокаин бауырда псевдохолинэстераза және эстераза ферменттерімен тез метаболизденеді. Кокаиннің қаннан жартылай шығарылу кезеңі 0,5-1,5 сағатты құрайды.
Тағы
Определение концентрации лекарственного/токсического вещества: Анализ мочи на содержание группы наркотических веществ (кокаин и его метаболиты). Анализ измеряет содержание препарата (или токсического соединения) в биоматериале. Для многих лекарств с узким терапевтическим диапазоном (например, противоэпилептических, иммуносупрессивных, сердечных) важно поддерживать концентрацию в определённых пределах — слишком низкая неэффективна, слишком высокая токсична. Это называется терапевтическим лекарственным мониторингом.
В токсикологическом контексте тот же принцип используют для выявления и оценки отравлений веществами и контроля их выведения.
Көрсетілімдер: кімге және қашан тапсыру керек
Кокаин тұтынуға күдік болғанда (қозу, эйфория, қарашықтардың кеңеюі, тахикардия, қан қысымының жоғарылауы, кеудедегі ауырсыну, себебі белгісіз құрысулар, мінез-құлықтың өзгеруі), белгісіз затпен жедел улану кезінде, тәуелділікті емдеу кезінде тыйылуды бақылау үшін, медициналық тексерулер кезінде, сондай-ақ пациенттің немесе кәмелетке толмағанның заңды өкілдерінің қалауы бойынша тағайындалады.
Тағы
Назначается для подбора и контроля дозы препарата с узким терапевтическим окном, при признаках недостаточной эффективности или токсичности лечения, при нарушении функции печени и почек (влияющих на выведение), при подозрении на передозировку или отравление, а также для контроля приверженности лечению. В токсикологии — при подозрении на употребление или отравление соответствующим веществом.
Талдауға дайындық
Кокаин мен оның негізгі метаболиті бензоилэкгонинге зерттеу үшін тәуліктің кез келген уақытында зертхана қызметкерінің бақылауымен бір реттік зәр порциясы (кемінде 30 мл) тапсырылады; контейнер бірден тығыз жабылады. Ашығу қажет емес; жинау алдында әдеттегіден көп ішпеңіз, сұйылтылған зәр жалған теріс нәтиже беруі мүмкін. Бензоилэкгонин зәрде әдетте бір реттік тұтынудан кейін 2–4 тәулік, жүйелі тұтынғанда 1–2 аптаға дейін анықталады. Жолдамада соңғы 3–5 тәуліктегі жергілікті анестезиямен жасалған кез келген медициналық араласулар (ЛОР, офтальмологиялық, стоматологиялық процедуралар) туралы хабарлаңыз, себебі жекелеген жағдайларда оларда құрамында кокаин бар препараттар қолданылады, сондай-ақ қабылдап жүрген барлық дәрілерді тізіп жазыңыз. Кока жапырақтарынан жасалған шай ішу де оң нәтиже береді — егер мұндай болса, көрсетіңіз.
Нәтижелерді түсіндіру
Оң нәтиже зәрде кокаиннің және/немесе бензоилэкгониннің шекті деңгейден жоғары болуын көрсетеді және алдыңғы күндері кокаин тұтынғанын білдіреді; метаболит концентрациясы доза мен интоксикация дәрежесін көрсетпейді. Теріс нәтиже анықтау терезесінен тыс тұтынуды жоққа шығармайды.
Кокаин үшін иммунохимиялық әдістердің басқа дәрілермен айқаспалы реакциялары сирек; оң нәтиже кокаині бар препараттармен жергілікті анестезия жасалған медициналық емшаралардан кейін және кока жапырақтарынан жасалған шай ішкеннен кейін мүмкін. Нәтижеге сынаманың сұйылуы мен бұрмалануы әсер етеді. Нәтижені дәрігер (нарколог, токсиколог) анамнезді және растаушы зерттеуді ескере отырып бағалайды.
Зерттеу нәтижелері диагноз емес — түсіндіруді емдеуші дәрігер жүргізеді.