Гликозилденген гемоглобин (HbA1c)
Сипаттама
Гликирленген гемоглобин қант диабеті бар науқастардағы көмірсу алмасуын бағалау үшін анықталады. Тәулік бойы, тамақ ішкеннен немесе дене жүктемесінен кейін үнемі өзгеріп отыратын қандағы глюкоза деңгейінен айырмашылығы, гликирленген гемоглобин — тұрақты зертханалық көрсеткіш. Ол өте баяу өзгереді, соңғы 2-3 айдағы қандағы глюкоза деңгейін көрсетеді. Эритроциттің өмір сүру кезеңі — 100-ден 120 тәулікке дейін. Бұл — оттегі мен көмірқышқыл газын тасымалдайтын қызыл қан жасушалары. Олар гемоглобинмен байланысып тасымалданады. Егер гемоглобинге глюкоза қосылса, ол онымен қайтымсыз байланысады. Мұндай гемоглобин гликирленген деп аталады. Кез келген адамның қанында гликирленген гемоглобиннің белгілі бір мөлшері бар, бірақ көмірсу алмасуы өтелмегенде ол едәуір артады. Гликирленген гемоглобин деңгейі бойынша қант диабетінің өтелген, жартылай өтелген немесе өтелмеген (бақыланбайтын) екенін пайымдайды. Барабар ем алып жатқан адамда бұл зертханалық көрсеткіш қалыпты шекте болуы керек. Оның артуы емдеудің дұрыс еместігін немесе науқастың дәрігер ұсынымдарын толық сақтамайтынын білдіреді. Қандағы гликирленген гемоглобиннің деңгейі жоғары болғанда қант диабетінің асқынулар қаупі күрт артады: бауырдың, бүйректің зақымдануы, диабеттік табан, инфаркт, инсульт және т.б.
Тағы
Гликированный гемоглобин (HbA1c) показывает долю гемоглобина, необратимо связанного с глюкозой. Так как эритроциты живут около 3 месяцев, HbA1c отражает средний уровень глюкозы за последние 2–3 месяца, не завися от сиюминутных колебаний и приёма пищи.
Это ключевой показатель для диагностики диабета и долгосрочного контроля его компенсации.
Көрсетілімдер: кімге және қашан тапсыру керек
қант диабетін бастапқы диагностикалау;
қант диабеті терапиясын мониторингілеу;
қант диабеті асқынуларының ықтималдығын анықтау.
қант диабеті;
метаболикалық синдром;
темір тапшылығы анемиясы;
спленэктомия;
гемоглобинопатиялар.
инсулинома;
ашығу;
гемолитикалық анемия;
қан кету;
қан құю;
гемоглобинопатиялар;
жүктілік.
Тағы
Рекомендуется для скрининга и диагностики диабета и преддиабета, особенно при факторах риска (избыточный вес, наследственность, гипертония). Обязателен для контроля лечения диабета (обычно каждые 3–6 месяцев), для оценки риска осложнений и коррекции терапии.
Талдауға дайындық
Арнайы дайындық қажет емес — талдау тәуліктің кез келген уақытында, тамақтануға қарамастан тапсырылады. Аш қарынға басқа талдаулармен қатар тапсыру ыңғайлы. Қан ауруларын және жақындағы құйылымдарды дәрігерге хабарлаңыз.
Нәтижелерді түсіндіру
Жоғарылауы созылмалы жоғарылаған глюкозаны көрсетеді (диабет, предиабет, нашар өтем). Эритроциттердің өмірі қысқарғанда жалған төмен мәндер болуы мүмкін.
Эритроциттердің өмір сүру мерзімі мен құрамын өзгертетін жағдайлар әсер етеді: анемиялар (темір-, B12-тапшылықты асыра көрсетуі мүмкін; гемолитикалық және қан жоғалту — кемітуі мүмкін), жуырдағы құюлар, жүктілік, бүйректің созылмалы ауруы, гемоглобинопатиялар, C және E дәрумендерінің жоғары дозалары, эритропоэтин. Мұндай жағдайларда қосымша көрсеткіштер қолданылады.
Зерттеу нәтижелері диагноз емес — түсіндіруді емдеуші дәрігер жүргізеді.