Зәрдегі есірткі заттарының мөлшерін анықтау (кокаин) (иммунохроматографиялық әдіс)
Сипаттама
Кокаин - бұл оңтүстікамерикалық Erythroxylon coca өсімдігінің жапырақтарында болатын алкалоид. Медициналық тәжірибеде кокаин гидрохлориді (Cocaini hydrochloridum) қолданылады. Оның негізгі әсері сезімтал жүйке ұштарының қозғыштығын басуда және жүйкелер бойымен қозудың берілуін баяулатуда. Әсер еткенде эйфория, қозу, содан кейін орталық жүйке жүйесінің депрессиясы пайда болады. Кокаинді ұзақ қолдану жүйке жүйесінің, асқазан-ішек жолының, жүрек-қантамыр жүйесінің және тыныс алудың жұмысында бұзылыстар тудырады. Препарат ағзаға мұрын арқылы, ингаляция кезінде немесе көктамыр ішіне енгізгенде түсуі мүмкін. Кокаинді тұрақты қолдану тәуелділіктің (кокаинизм) дамуына әкелуі мүмкін. Жоғары уыттылығына байланысты кокаин қазір шектеулі қолданылады. Қабылдағаннан кейін кокаин бауырда псевдохолинэстераза және эстераза ферменттерімен тез метаболизденеді. Кокаиннің қаннан жартылай шығарылу кезеңі 0,5-1,5 сағатты құрайды.
Тағы
Определение концентрации лекарственного/токсического вещества: Анализ мочи на содержание группы наркотических веществ (кокаин и его метаболиты). Анализ измеряет содержание препарата (или токсического соединения) в биоматериале. Для многих лекарств с узким терапевтическим диапазоном (например, противоэпилептических, иммуносупрессивных, сердечных) важно поддерживать концентрацию в определённых пределах — слишком низкая неэффективна, слишком высокая токсична. Это называется терапевтическим лекарственным мониторингом.
В токсикологическом контексте тот же принцип используют для выявления и оценки отравлений веществами и контроля их выведения.
Көрсетілімдер: кімге және қашан тапсыру керек
Әрбір пациент үшін дозаны және дәрі қабылдау режимін дербестендіру;
Тиімді емдеу үшін ағзадағы препараттың оңтайлы деңгейін анықтау;
Ықтимал жанама реакциялардың алдын алу;
Емдеудің әртүрлі кезеңдеріндегі ағзадағы өзгерістерді бақылау және дозаны түзету мүмкіндігі;
Терапия барысындағы әртүрлі факторлардың өзара байланысын зерделеу.
Тағы
Назначается для подбора и контроля дозы препарата с узким терапевтическим окном, при признаках недостаточной эффективности или токсичности лечения, при нарушении функции печени и почек (влияющих на выведение), при подозрении на передозировку или отравление, а также для контроля приверженности лечению. В токсикологии — при подозрении на употребление или отравление соответствующим веществом.
Талдауға дайындық
Қан алу уақыты маңызды: терапиялық мониторинг үшін қан әдетте препараттың кезекті қабылдауының алдында (ең төмен, «қалдық» концентрация) немесе дәрігер көрсеткен уақытта қабылдаудан кейін (шыңдық концентрация) алынады — тағайындалған режимді қатаң сақтаңыз. Барлық препараттардың атауын, дозасын және соңғы қабылдау уақытын міндетті түрде хабарлаңыз. Сыртқы жыныс мүшелерін мұқият тазалағаннан кейін таңғы зәрдің орта ағысы таза стерильді контейнерге жиналады. Әйелдерге етеккір кезінде тапсыру ұсынылмайды. Алдыңғы күні зәрді бояйтын өнімдерді (қызылша, сәбіз), алкогольді және минералды судың артық мөлшерін болдырмаңыз. Материалды зертханаға 1–2 сағат ішінде жеткізіңіз.
Нәтижелерді түсіндіру
Терапиялық диапазоннан төмен концентрация жеткіліксіз дозаны, нашар сіңуді, жеделдетілген шығарылуды немесе қабылдауды өткізіп алуды көрсетеді; диапазоннан жоғары — артық дозалануды, баяулаған шығарылуды (бауыр/бүйрек қызметінің бұзылуы), дәрілік өзара әрекеттесулерді және уыттылық қаупін көрсетеді. Токсикологияда оң нәтиже заттың болуын растайды.
Нәтижеге доза және соңғы қабылдаудың материал алуға қатысты уақыты, бауыр мен бүйрек қызметі, басқа дәрілермен және БАҚ-пен өзара әрекеттесу, тамақтану ерекшеліктері (мысалы, грейпфрут шырыны), жас, дене салмағы, метаболизмнің генетикалық ерекшеліктері әсер етеді. Сондықтан материал алу уақытын дәл сақтау және қабылданатын препараттар туралы хабарлау міндетті; нәтижені дәрігер түсіндіреді.
Зерттеу нәтижелері диагноз емес — түсіндіруді емдеуші дәрігер жүргізеді.